Program NILAM: daripada buku rekod bacaan kepada AINS

Apa itu NILAM

Garis panduan PAJSK KPM menerangkan NILAM sebagai "satu program yang menggabungkan semua aktiviti galakan membaca yang diadakan di sekolah dengan memberi pengiktirafan". Laman Panduan Pengurusan PSS KPM menyatakan objektifnya: melestarikan budaya membaca berkualiti sepanjang hayat dalam kalangan murid. Halaman pelancaran AINS di laman KPM pada tahun 2024 menyebut NILAM sebagai program membaca yang telah dilaksanakan sejak 25 tahun lalu.

Dalam bahasa Melayu, nilam ialah nama sejenis batu permata. Dalam program ini, NILAM juga nama tahap tertinggi dalam sistem pingat yang digunakan sebelum bintang diperkenalkan.

Zaman buku rekod bacaan

Selama lebih dua dekad, murid mencatat setiap bahan yang dibaca dalam buku rekod bacaan NILAM, dan guru mengesahkan catatan itu. Laman Pusat Sumber Sekolah di seluruh negara masih memaparkan jadual pengiktirafan lama: di sekolah rendah, gangsa bagi 90 hingga 179 buku, perak 180 hingga 269, emas 270 hingga 359 dan NILAM 360 buku ke atas; di sekolah menengah, gangsa 72 hingga 143, perak 144 hingga 215, emas 216 hingga 287 dan NILAM 288 ke atas. Tahap Rakan Pembaca, yang menekankan kepimpinan dalam aktiviti membaca, dibuka selepas 100 buku.

Kami tidak menjumpai salinan rasmi garis panduan lama itu di laman KPM, jadi angka ini kami nyatakan menurut laman PSS. Jadual yang berkuat kuasa dalam AINS, dalam bentuk bintang, ada dalam panduan tahap bintang NILAM.

Aktiviti pengayaan selepas membaca

NILAM bukan sekadar mengira buku. Laman Panduan Pengurusan PSS menyenaraikan aktiviti pengayaan selepas membaca yang digalakkan di sekolah, antaranya bercerita, bacaan bersama, ulasan buku, bicara buku, syarahan, forum, lakonan, deklamasi puisi, cipta pantun, cipta lagu, radio sekolah, demonstrasi, hasil seni dan penulisan kreatif. Dalam AINS, unsur pengayaan paling asas ada pada setiap rekod: murid menulis rumusan dan pengajaran sebelum rekod boleh dihantar, dan Bahagian Sumber dan Teknologi Pendidikan menyatakan sistem itu memberi pengiktirafan kepada kuantiti pembacaan dan aktiviti pengayaan selepas pembacaan.

Daripada iQ-NILAM kepada AINS

Laman PSS lazimnya menyebut iQ-NILAM, satu inisiatif merekod bacaan secara digital, bermula pada tahun 2021. Sistem yang akhirnya menjadi kebangsaan datang dari arah lain. Menurut laman AINS KPM yang dikendalikan BSTP, pembangunan sistem bermula pada November 2021, dan pada 22 Disember 2022 ia memenangi tempat pertama MYHackathon dengan dana pembangunan RM250,000. Fasa rintis melibatkan 257 murid di lima buah sekolah di Selangor dan Perak.

Kementerian Sains, Teknologi dan Inovasi melaporkan bahawa pasukan JomBaca membangunkan AINS daripada konsep yang bermula dalam program MYHackathon 2022, dengan Cradle Fund sebagai agensi pelaksana MYStartup, dan menyerahkan sistem itu kepada KPM pada 16 November 2023. KPM melancarkannya secara rasmi pada 19 Mac 2024 di SK Taman Seri Rampai, Kuala Lumpur, dalam Majlis Peluncuran Sistem Perekodan Bacaan NILAM @ AINS. Pada 2 Mei 2024, BSTP mengeluarkan surat kepada semua Pengarah Pendidikan Negeri supaya semua sekolah rendah dan menengah menggunakan AINS.

Garis masa

Apa yang berubah dengan AINS

Empat perkara paling ketara. Pertama, log masuk: murid menggunakan akaun DELIMa melalui log masuk tunggal, tanpa buku atau borang kertas. Kedua, mata: setiap rekod dinilai dengan formula mata sumber bacaan darab mata pemberat muka surat, seperti yang diterangkan dalam panduan pengiraan mata NILAM. Ketiga, pengiktirafan: pingat digantikan dengan satu hingga lima bintang mengikut bilangan bahan. Keempat, pengesahan: rekod diluluskan terlebih dahulu dan GPM menolak yang tidak sah atau pendua, dengan dashboard di peringkat sekolah, daerah, negeri dan kebangsaan.

BSTP menyenaraikan objektif AINS: meningkatkan minat dan budaya membaca, meningkatkan literasi maklumat ke arah kefasihan digital, meningkatkan kualiti penulisan dan pemikiran kritis melalui aktiviti pengayaan, memantau tahap bacaan murid secara berpusat, dan menyokong Dasar Pendidikan Digital.

Apa yang kekal

Asas program tidak berubah: murid membaca, mencatat, dan guru mengesahkan. Nama NILAM kekal, begitu juga kedudukannya dalam pentaksiran kokurikulum; garis panduan PAJSK yang terkini masih memetik pekeliling 1998 dan memberi 6 hingga 10 markah mengikut bintang, seperti dalam panduan markah NILAM dalam PAJSK. Aktiviti pengayaan di peringkat sekolah, daripada bicara buku hingga radio sekolah, juga diteruskan di luar sistem.